ვისკის შეფასების მეთოდიკა

როგორ მოვემზადოთ

• გამოიყენე სუფთა, სასურველია ტიტისებრი ფორმის ჭიქა; შეძლებისდაგვარად, ყველა დეგუსტაციაზე ერთი და იმავე ფორმის ჭიქა გამოიყენე.
• უშუალოდ დეგუსტაციამდე მოერიდე მძაფრ სუნებს, სუნამოს, თამბაქოს კვამლს, ყავასა და ძლიერ გემოებს. ხელთ იქონიე უგაზო წყალი.
• ვისკი ჯერ სუფთად დააგემოვნე. სურვილის შემთხვევაში შემდეგ დაამატე რამდენიმე წვეთი წყალი და ხელახლა შეაფასე. ჩაინიშნე, რომელ ვარიანტს ეკუთვნის საბოლოო ქულა.
• პირველი მცირე ყლუპი გემოსთან შესაგუებლად გამოიყენე. ჩანაწერები ქულის დაწერამდე გააკეთე.
• თუ შესაძლებელია, ბრმად დააგემოვნე — ეტიკეტისა და ფასის ცოდნის გარეშე.
• ერთ სესიაში ნიმუშების რაოდენობა შეზღუდე: დაღლა და ალკოჰოლი აღქმას ცვლის.

1. ფერი და გარეგნობა — 0–5 ქულა

ამ კატეგორიას ყველაზე მცირე წონა ენიჭება. ჩაინიშნე ფერი, გამჭვირვალობა და ხილული ნაწილაკები, მაგრამ მუქი ფერი ავტომატურად უკეთეს ხარისხს არ ნიშნავს.

სპირტიან სასმელებში ჭიქის კედლებზე წარმოქმნილი „ფეხები“ ან „ცრემლები“ ხარისხის სანდო მაჩვენებელი არ არის. ფერზე შეიძლება გავლენა ჰქონდეს კასრს, ასაკს, ბუნებრივ ცვალებადობას ან ნებადართულ საკვებ საღებავს. მაგალითად, შოტლანდიურ ვისკიში ფერის კორექციისთვის ნებადართულია კარამელის საღებავი E150a (ე.წ. უბრალო კარამელი).

გაგრილების ან წყლის დამატების შემდეგ შემღვრევა, განსაკუთრებით ცივი ფილტრაციის გარეშე ჩამოსხმულ ვისკიში, თავისთავად დეფექტი არ არის.

• 0–1აშკარა, აუხსნელი ვიზუალური ხარვეზი, რომელიც ეჭვს აჩენს ნიმუშის მდგომარეობაზე.
• 2–3ჩვეულებრივი, სუფთა და სტილისთვის მისაღები გარეგნობა.
• 4–5განსაკუთრებით მიმზიდველი ვიზუალური შთაბეჭდილება — მაგრამ არა მხოლოდ სიმუქის ან „ფეხების“ გამო.

2. არომატი — 0–25 ქულა

ჭიქა მსუბუქად დაატრიალე და არომატი რამდენიმე მოკლე შესუნთქვით შეაფასე; ცხვირი ჭიქაში ღრმად არ ჩაყო. ჩაინიშნე პირველი შთაბეჭდილება, შემდეგ რამდენიმე წუთის შემდეგ კვლავ დაუბრუნდი.

ყურადღება მიაქციე არომატის სისუფთავეს, ინტენსივობას, ნოტების მკაფიოობას, სიღრმეს, განვითარებასა და იმას, რამდენად ჰარმონიულადაა შერწყმული ალკოჰოლი.

• 0–10ხარვეზიანი, დახშული ან ალკოჰოლით იმდენად გადაფარული, რომ სხვა ნოტები თითქმის არ იკითხება.
• 11–15მარტივი და ერთგანზომილებიანი; ერთი დომინანტი ნოტით და მცირე განვითარებით.
• 16–19სუფთა და სასიამოვნო; რამდენიმე მკაფიო ნოტი, ზომიერი სიღრმე და განვითარება.
• 20–22მრავალფენოვანი, ჰარმონიული და დროთა განმავლობაში განვითარებადი.
• 23–25გამორჩეულად ღრმა, ზუსტი, მრავალშრიანი და დასამახსოვრებელი.

3. გემო — 0–25 ქულა

მოსვი მცირე ყლუპი და სითხეს მთელ პირში განაწილების საშუალება მიეცი. შეაფასე გემოს ინტენსივობა და სიცხადე, სიტკბოს, სიმწარისა და მჟავიანობის ურთიერთობა, სხეული, ტექსტურა, განვითარება და ალკოჰოლის შერწყმა.

ზეთოვანი ტექსტურა ავტომატურად უკეთეს ხარისხს არ ნიშნავს, ხოლო მსუბუქი სხეული ავტომატურად ნაკლი არ არის. მთავარია, რამდენად კარგად მუშაობს ყველა ელემენტი ამ კონკრეტული სტილის ფარგლებში.

• 0–10ძლიერი უსიამოვნო ნოტები, აშკარა დისბალანსი ან ალკოჰოლის სიმხურვალე, რომელიც დანარჩენ გემოს ფარავს.
• 11–15მარტივი, თხელი ან ერთმანეთთან სუსტად დაკავშირებული, თუმცა დასალევად მისაღები.
• 16–19თანმიმდევრული და სასიამოვნო; მკაფიო ნოტებითა და გარკვეული განვითარებით.
• 20–22მრავალფენოვანი, დაბალანსებული და გამომსახველი; ტექსტურა და სიმაგრე საერთო პროფილს მხარს უჭერს.
• 23–25გამორჩეული სიღრმე, სიზუსტე და განვითარება, სადაც არცერთი ელემენტი შემთხვევით არ დომინირებს.

4. დაბოლოება — 0–25 ქულა

დაბოლოება, ანუ ფინიში, არის არომატები, გემოები და შეგრძნებები, რომლებიც გადაყლაპვის შემდეგ რჩება.

მისი ხანგრძლივობა შეიძლება დაახლოებით წამებით ჩაინიშნოს, მაგრამ ხარისხი მხოლოდ ქრონომეტრით არ განისაზღვრება. გრძელი და უხეში სიმწარე სუფთა, საშუალო ხანგრძლივობის დაბოლოებაზე უკეთესი არ არის.

• 0–10მკვეთრად წყდება ან ტოვებს უსიამოვნო სიმწარეს, წვასა თუ სხვა არასასურველ შეგრძნებას.
• 11–15მოკლე, მაგრამ სუფთა და მარტივი; თითქმის არ ვითარდება.
• 16–19საშუალო ხანგრძლივობის, სუფთა და ძირითადი ტონების შემნარჩუნებელი.
• 20–22ხანგრძლივი, თანმიმდევრული და თანდათან განვითარებადი.
• 23–25ძალიან ხანგრძლივი, რთული, დაბალანსებული და დასამახსოვრებელი.

5. ბალანსი და საერთო შთაბეჭდილება — 0–20 ქულა

ერთმანეთს ავსებს თუ არა არომატი, გემო, ტექსტურა, ალკოჰოლის სიმაგრე და დაბოლოება? აქვს თუ არა ვისკის მკაფიო ხასიათი? რჩება თუ არა რომელიმე ელემენტი არასასურველად გამოკვეთილი?

ფასი ამ კატეგორიაშიც არ უნდა გაითვალისწინო.

• 0–10ერთი ან რამდენიმე ელემენტი მთლიან შთაბეჭდილებას სერიოზულად არღვევს.
• 11–13კომპონენტებს შორის შესამჩნევი წინააღმდეგობა ან დისბალანსია.
• 14–16თანმიმდევრული და გამართულია, თუმცა ინდივიდუალობა ან სიღრმე შეზღუდულია.
• 17–18კარგად დაბალანსებული, მკაფიო და თავისებური ხასიათით.
• 19–20გამორჩეული მთლიანობა, ხასიათი და დასამახსოვრებლობა.

როგორ დააკალიბრო საკუთარი შეფასებები Whiskybase-თან

Whiskybase-ზე ბევრი ვისკი უკვე შეფასებულია მომხმარებელთა დიდი რაოდენობის მიერ. საზოგადოების საშუალო ქულა ობიექტური ჭეშმარიტება არ არის, თუმცა ის შეიძლება სასარგებლო გარე საორიენტაციო ნიშნულად გამოიყენო.

1. ჯერ ვისკი დამოუკიდებლად დააგემოვნე ისე, რომ Whiskybase-ის შეფასება წინასწარ არ ნახო.
2. დაწერე დეგუსტაციის ჩანაწერები და მიანიჭე საკუთარი ქულა.
3. მხოლოდ ამის შემდეგ მოძებნე Whiskybase-ზე ზუსტად იგივე ჩამოსხმა. გადაამოწმე დასახელება, ასაკი, ალკოჰოლის შემცველობა, გამოშვება, პარტია ან კასრი, თუ ეს დეტალები მნიშვნელოვანია.
4. შეადარე საკუთარი ქულა საზოგადოების საშუალო შეფასებას და ჩაინიშნე განსხვავება.
5. იგივე პროცესი გაიმეორე სხვადასხვა სტილისა და შეფასების მქონე რამდენიმე ათეულ ვისკიზე.

ათეულობით ასეთი შედარების შემდეგ უკვე გამოჩნდება შენი პირადი შეფასების თავისებურებები. მაგალითად, შეიძლება აღმოჩნდეს, რომ ჩვეულებრივ Whiskybase-ის საშუალო შეფასებაზე სამი ქულით ნაკლებს წერ, ტორფიან ვისკის შედარებით მაღლა აფასებ, ხოლო შერის კასრში დაძველებულს — შედარებით დაბლა.

ამ დაკვირვებების საფუძველზე უკეთ გაიგებ, როგორ შეაფასო საკუთარი ქულა Whiskybase-ის 100-ქულიან შკალასთან მიმართებით. სასურველია შეინახო ორივე რიცხვი: თავდაპირველი პირადი ქულა და, საჭიროების შემთხვევაში, კალიბრირებული ქულა.

როგორ გახადო საკუთარი შეფასებები უფრო თანმიმდევრული

• ჯერ სიტყვები, შემდეგ რიცხვი: თითოეული კატეგორიისთვის ჯერ ორი-სამი დაკვირვება ჩაინიშნე და მხოლოდ ამის შემდეგ დაწერე ქულა.
• შექმენი პირადი საორიენტაციო ნიშნულები: შეარჩიე რამდენიმე კარგად ნაცნობი ვისკი სხვადასხვა სტილიდან და ახალი ნიმუშები მათ შეადარე.
• შეადარე მსგავსი სტილები: მსუბუქი ვისკი არ უნდა დაისაჯოს მხოლოდ იმიტომ, რომ არც ტორფიანია და არც კასრის სიმაგრეზეა ჩამოსხმული.
• ხელახლა დააგემოვნე: ერთი და იგივე ვისკი სხვადასხვა დღეს შეიძლება განსხვავებულად აღიქვა. ქულის მოგვიანებით შეცვლა შეცდომა არ არის.
• ფასი ცალკე შეაფასე: მიუთითე, მაგალითად, „კარგი ფასი“, „ნეიტრალური“ ან „ძვირი“. ასე სენსორული ხარისხი და ფასთან მიმართებით ვისკის ღირებულება ერთმანეთში არ აირევა.
• ქულასთან ერთად ჩანაწერიც შეინახე: რიცხვი ამბობს „რამდენად“, ჩანაწერი კი — „რატომ“.